Thay vì gọi chung sản phẩm, hàng hoá có khả năng gây mất an toàn là sản phẩm, hàng hoá nhóm 2 như quy định trước đây, cách phân loại tại Dự thảo Thông tư lần này được điều chỉnh theo mức độ rủi ro, gồm rủi ro cao và rủi ro trung bình, kèm theo yêu cầu quản lý tương ứng.
Đáng chú ý, tại Dự thảo này, Bộ Nội vụ đề xuất đưa thang máy điện, thang cuốn vào nhóm hàng hoá có mức độ rủi ro trung bình; Các bộ phận an toàn thang máy, thang cuốn được xếp vào nhóm hàng hoá có mức độ rủi ro cao.
Trước đó, theo Thông tư số 22/2018/TT-BLĐTBXH ngày 06/12/2018 về Danh mục sản phẩm, hàng hoá có khả năng gây mất an toàn thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (nay là Bộ Nội vụ) ban hành ngày 25/12/2018 quy định thang máy, thang cuốn và các thiết bị an toàn của thang máy, thang cuốn là sản phẩm, hàng hoá nhóm 2, tức có khả năng gây mất an toàn.
Cụ thể, Dự thảo quy định đối với Danh mục sản phẩm, hàng hoá có mức độ rủi ro cao có liên quan tới thang máy, thang cuốn như sau:
a) Các bộ phận an toàn thang máy bao gồm:
• Thiết bị khóa cửa tầng và khóa cửa cabin;
• Bộ hãm an toàn;
• Hệ thống phanh của máy dẫn động;
• Bộ khống chế vượt tốc;
• Bộ giảm chấn;
• Van ngắt/van một chiều của thang máy thủy lực
Các bộ phận này áp dụng các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng, gồm:
• QCVN: 02/2019/BLĐTBXH được ban hành tại Thông tư số 42/2019/TT-BLĐTBXH ngày 30/12/2019
• QCVN 32: 2018/BLĐTBXH được ban hành tại Thông tư số 15/2018/TT-BLĐTBXH ngày 12/10/2018
Yêu cầu quản lý đối với các bộ phận an toàn thang máy gồm:
- Công bố hợp quy trên cơ sở kết quả chứng nhận hợp quy của tổ chức chứng nhận được chỉ định theo quy định pháp luật.
- Phương thức đánh giá sự phù hợp: Áp dụng phương thức 5 và phương thức 7 theo Thông tư số 14/2026/TT-BKHCN
- Hàng hóa nhập khẩu thực hiện kiểm tra nhà nước về chất lượng theo quy định.
b) Các bộ phận an toàn của thang cuốn, băng tải chở người bao gồm:
• Hệ thống phanh điều khiển, dừng thang hoặc băng;
• Hệ thống hãm an toàn;
• Máy kéo (động cơ, hộp số)
Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia áp dụng cho các bộ phận an toàn thang cuốn: QCVN 11: 2012/BLĐTBXH được ban hành tại Thông tư số 32/2012/TT-BLĐTBXH ngày 19/12/2012.
Yêu cầu quản lý đối với các bộ phận an toàn thang cuốn:
- Công bố hợp quy trên cơ sở kết quả chứng nhận hợp quy của tổ chức chứng nhận được chỉ định theo quy định pháp luật.
- Phương thức đánh giá sự phù hợp: Áp dụng phương thức 5 và phương thức 7 theo Thông tư số 14/2026/TT-BKHCN
- Hàng hóa nhập khẩu thực hiện kiểm tra nhà nước về chất lượng theo quy định.
- Đối với QCVN 11: 2012/BLĐTBXH tạm ngưng việc thực hiện chứng nhận hợp quy, công bố hợp quy, kiểm tra nhà nước về chất lượng nhập khẩu cho đến khi Bộ Nội vụ chỉ định, thừa nhận tổ chức thử nghiệm theo quy định của pháp luật.
Như vậy, dự thảo loại bỏ phương thức 8 trong hoạt động đánh giá sự phù hợp (tức hợp quy) của các bộ phận an toàn của thang máy, thang cuốn và băng tải chở người.
Thang máy, thang cuốn được đề xuất vào nhóm có mức độ rủi ro trung bình
Một điểm đáng chú ý trong dự thảo là thang máy điện và thang cuốn được Bộ Nội vụ đề xuất đưa vào nhóm sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình.
Trong đó, thang máy điện được điều chỉnh bởi quy chuẩn kỹ thuật quốc gia:
- QCVN: 02/2019/BLĐTBXH được ban hành tại Thông tư số 42/2019/TT-BLĐTBXH ngày 30/12/2019
- QCVN 32: 2018/BLĐTBXH được ban hành tại Thông tư số 15/2018/TT-BLĐTBXH ngày 12/10/2018
Thang cuốn được điều chỉnh bởi quy chuẩn kỹ thuật quốc gia: QCVN 11: 2012/BLĐTBXH được ban hành tại Thông tư số 32/2012/TT-BLĐTBXH ngày 19/12/2012.
Dự thảo này đưa ra quy định quản lý nhà nước đối với nhóm có mức độ rủi ro trung bình như sau:
- Công bố phù hợp quy chuẩn kỹ thuật tương ứng dựa trên: Kết quả chứng nhận hợp quy của tổ chức chứng nhận được công nhận theo quy định của pháp luật; Kết quả tự đánh giá của tổ chức, cá nhân trên cơ sở kết quả thử nghiệm của tổ chức thử nghiệm được công nhận hoặc chỉ định theo quy định của pháp luật.
- Phương thức đánh giá sự phù hợp: Áp dụng phương thức 1, phương thức 5, phương thức 7 và phương thức 8 theo Thông tư số 14/2026/TT-BKHCN.
- Hàng hóa nhập khẩu thực hiện công bố hợp quy trước khi lưu thông trên thị trường.
Như vậy, nếu dự thảo được ban hành, điểm mới đáng chú ý là đối với thang máy điện, thang cuốn là được phân loại theo mức độ rủi ro trung bình, thay vì gọi chung là hàng hóa nhóm 2 như trước đây. Dự thảo cũng đề xuất bổ sung phương thức 1 trong hoạt động đánh giá sự phù hợp (tức hợp quy) của thang máy điện, thang cuốn.
Đồng thời, dự thảo bổ sung cơ chế công bố hợp quy dựa trên kết quả tự đánh giá của tổ chức, cá nhân trong trường hợp có kết quả thử nghiệm từ tổ chức thử nghiệm được công nhận hoặc chỉ định.
Tuy nhiên, cần nhấn mạnh: việc xếp thang máy điện, thang cuốn vào nhóm rủi ro trung bình không có nghĩa là yêu cầu quản lý an toàn được nới lỏng. Các sản phẩm này vẫn phải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật tương ứng, thực hiện công bố hợp quy trước khi lưu thông trên thị trường và chịu sự quản lý chất lượng theo quy định pháp luật.
