Ngăn ngừa rủi ro từ sự cố thang máy bệnh viện và cơ sở khám chữa bệnh

SỰ CỐ THANG MÁY BỆNH VIỆN VÀ CƠ SỞ KHÁM CHỮA BỆNH TRÊN PHẠM VI CẢ NƯỚC, TIỀM ẨN NHIỀU NGUY CƠ RỦI RO

Theo đánh giá thực tế, trong thời gian gần đây, do nhu cầu của người dân tăng cao nên các bệnh viện và cơ sở khám chữa bệnh trên luôn trong tình trạng đông đúc và nhiều người sử dụng. Do đây là loại hình công trình công cộng thiết yếu có đông bệnh nhân và người nhà bệnh nhân cùng sử dụng, nên đây cũng được xem là loại hình công trình có mật độ sử dụng cao, đặc biệt tập trung vào một số thời điểm trong ngày như thời điểm đầu giờ sáng, chiều tối…

Trong thời gian gần đây, khi nhu cầu sử dụng tiện nghi và tài chính đầu tư xây dựng công trình đã dồi dào hơn trước, các công trình bệnh viện và cơ sở khám chữa bệnh trên phạm vi cả nước cũng đã được lắp đặt nhiều hệ thống thang máy ở nhiều quy mô khác nhau.

Tuy nhiên, do một số nguyên nhân khách quan và chủ quan, đã có một số lượng đang kể sự cố hệ thống thang máy ở một số bệnh viện và cơ sở khám chữa bệnh trên phạm vi cả nước đã xảy ra trên phạm vi cả nước đã được ghi nhận trên nhiều trang báo và thông tin điện tử. Cụ thể:

- Mới đây, khoảng 10 giờ sáng ngày 10/5/2026, một thang máy tại cơ sở thẩm mỹ viện trên đường Phan Văn Trị, phường Gò Vấp, TP.HCM gặp sự cố, khiến 7 người bị mắc kẹt, gồm 4 khách hàng và 3 nhân viên.

Sự cố xảy ra khi thang máy vừa di chuyển từ tầng 1 lên tầng trên. Cabin dừng giữa tầng 2 và tầng 3, cửa không thể mở trong gần 30 phút, khiến nhiều người hoảng sợ, khó thở và kêu cứu. Sau khi nhận tin báo, lực lượng cứu hộ cứu nạn khu vực 15 đã nhanh chóng có mặt, dùng thiết bị chuyên dụng đưa cabin lên tầng 3 và giải cứu an toàn toàn bộ nạn nhân. Vụ việc sau đó được nhiều cơ quan báo chí phản ánh.

- Trước đó một ngày, tối 9/5/2026, thang máy tại Bệnh viện Đa khoa Thiện Hạnh, tỉnh Đắk Lắk cũng gặp sự cố kỹ thuật, khiến cabin tạm thời bị mắc kẹt khi có khá đông người bên trong.

Lực lượng cứu hộ đã kịp thời xử lý sự cố, đưa toàn bộ hành khách ra ngoài an toàn, không có ai bị thương. Bệnh viện Đa khoa Thiện Hạnh là một trong những cơ sở y tế tư nhân lớn tại Đắk Lắk và khu vực Tây Nguyên, chính thức đi vào hoạt động từ năm 2005.

- Ngày 21/12/2025, tại Bệnh viện Đa khoa Quảng Nam, phường Tam Kỳ, TP Đà Nẵng, xảy ra sự cố thang máy khiến nhiều người bị mắc kẹt trong cabin.

Sự việc diễn ra vào đêm khuya, tại thời điểm bệnh viện có nhiều bệnh nhân điều trị nội trú, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe và tâm lý người bị nạn. Ngay sau khi nhận tin báo, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an TP Đà Nẵng đã nhanh chóng có mặt, tổ chức cứu hộ và đưa toàn bộ người mắc kẹt ra ngoài an toàn.

- Trước đó không lâu, ngày 13/11/ 2025, sự cố thang máy tại phòng khám tại trên đường 34, phường An Khánh, TP Thủ Đức (TP.HCM) đã xảy ra làm 9 người mắc kẹt trong tình trạng hoảng loạn. Rất may lực lượng cứu hộ nhanh chóng có mặt, giải cứu thành công.

 Hình ảnh đơn vị chức năng giải cứu các nạn nhân bị mắc kẹt trong thang máy Bệnh viện Thiện Hạnh tỉnh Đắk Lăk ngày 09/05/2026 và thẩm mỹ viện trên đường Phan Văn Trị (phường Gò Vấp, TP.HCM) ngày 10/05/2026 (nguồn: internet)

Dù may mắn trong các sự cố thang máy kể trên không có thiệt hại lớn về người và tài sản nhưng đây là sự việc rất đáng lưu tâm, đơn vị bệnh viện và cơ sở khám chữa bệnh đang quản lý vận hành các hệ thống thang máy và cơ quan chức năng cần sớm có các biện pháp hạn chế, ngăn ngừa triệt để từ sớm các sự cố thang máy tại các bệnh viện và cơ sở khám chữa bệnh, hướng đến sự đảm bảo an toàn cho bệnh nhân và người nhà bệnh nhân.

MỘT SỐ ĐỊNH HƯỚNG CHUNG ĐỂ NGĂN NGỪA RỦI RO TỪ SỰ CỐ THANG MÁY BỆNH VIỆN VÀ CƠ SỞ KHÁM CHỮA BỆNH

Để giảm thiểu sự cố và tai nạn thang máy tại bệnh viện – nơi có tần suất sử dụng luôn ở mức rất cao, đồng thời phục vụ nhiều nhóm đối tượng đặc thù như bệnh nhân, người cao tuổi, trẻ em, người sử dụng xe lăn và băng ca... – cần sớm xây dựng và triển khai hệ thống giải pháp toàn diện. Các giải pháp này phải được thực hiện đồng bộ trên các trụ cột: nâng cao chất lượng quản lý, bảo trì, vận hành và sử dụng thang máy; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong giám sát và cảnh báo an toàn; đồng thời tăng cường công tác tuyên truyền, hướng dẫn nhằm nâng cao nhận thức và ý thức sử dụng thang máy an toàn của người dân và đội ngũ nhân viên y tế. Cụ thể:

(1)Đẩy mạnh công tác kiểm tra kiểm định của các cơ quan quản lý:

Đây là một trong những điều kiện tiên quyết để hạn chế các sự cố gây nguy hiểm đến tài sản và tính mạng của người sử dụng tại các bệnh viện và cơ sở khám chữa bệnh trên phạm vi cả nước. Do khi xảy ra sự cố thang máy sẽ gây nên ảnh hưởng, thiệt hại lớn tới tính mạng và tài sản con người nên các cơ quan chức năng cần đẩy mạnh giám sát chặt chẽ, đồng thời kiên quyết xử phạt, đình chỉ sử dụng các hệ thống thang máy không đạt chuẩn, không có đủ giấy kiểm định, không đảm bảo an toàn sử dụng, vận hành. Kiến quyết bắt buộc khắc phục triệt để các lỗi, hỏng, tình trạng thiếu bảo trì định kỳ thường xuyên đối với các hệ thống thang máy trong các bệnh viện và cơ sở khám chữa bệnh trên phạm vi cả nước.

Hiệp hội Thang máy Việt Nam thời gian qua cũng đã đẩy mạnh triển khai, ứng dụng cấp mã định danh cho thang máy. Điều này sẽ cho phép tạo điều kiện tương đối dễ dàng và thuận tiện cho công tác quản lý, kiểm tra, giám sát chất lượng cũng như giám sát công tác bảo hành định kỳ đối với các hệ thống thang máy nói chung, bao gồm cả hệ thống thang máy trong các bệnh viện và cơ sở khám chữa bệnh.

(2) Đẩy mạnh công tác bảo trì, bảo dưỡng định kỳ, sử dụng hợp lý tránh quá tải hệ thống thang máy

Yếu tố quy trình quản trị đóng vai trò quyết định đến độ bền và an toàn của thiết bị. Các cơ sở bệnh viện và phòng khám y tế có sử dụng các hệ thống thang many cần đảm bảo chất lượng công tác bảo trì định kỳ. Ưu tiên chọn các đơn vị bảo trì chính hãng hoặc có năng lực chất lượng bảo trì cao. Tần suất bảo trì đối với thang máy bệnh viện nên là 1 lần/tháng (thay vì tối thiểu 3 tháng/lần như quy định). Tuân thủ tuyệt đối thời hạn kiểm định kỹ thuật an toàn định kỳ theo quy định của Nhà nước.

Bên cạnh đó, trong quá trình sử dụng cần đảm bảo tránh hiện tượng sử dụng quá tải đối với các hệ thống thang máy bệnh viện và phòng khám y tế trên cơ sở kế hoạch phân luồng giao thông sử dụng thang máy hợp lý. Cụ thể, cần bố trí tách biệt rõ ràng: Thang máy chuyên dụng cho cấp cứu/băng ca, Thang máy cho nhân viên y tế/vận chuyển rác - hậu cần, và Thang máy cho bệnh nhân/người nhà.

Xây dựng nhóm tổ kỹ thuật chuyên trách với yêu cầu trực kỹ thuật 24/7 bao gồm các cán bộ có sức khoẻ và trình độ kỹ thuật về thang máy để có thể tham gia xử lý sự cố kẹt thang máy tại các bệnh viện và cơ sở khám chữa bệnh trong vòng dưới 10-15 phút.

(3) Đẩy mạnh ứng dụng khoa học và công nghệ hiện đại:

Trong bối cảnh hiện nay, có rất nhiều hệ thống trang thiết bị hiện đại giúp hỗ trợ giảm thiểu các sự cố cũng như thiệt hại ảnh hưởng của người sử dụng thang máy bệnh viện và cơ sở khám chữa bệnh khi xảy ra sự cố. Tiêu biểu bao gồm:

- Hệ thống mành hồng ngoại (Light Curtain) toàn dải: Thay vì chỉ sử dụng cảm biến đơn điểm, cửa thang máy bệnh viện bắt buộc phải dùng mành hồng ngoại quét toàn bộ chiều cao cửa để phát hiện kịp thời giường bệnh, băng ca, xe lăn hoặc người đi lại chậm, tránh tình trạng kẹp và kẹt cửa.

- Hệ thống cứu hộ tự động (ARD) và nguồn dự phòng: Đảm bảo khi mất điện lưới đột ngột, thang máy vẫn tự động di chuyển về tầng gần nhất và mở cửa cho hành khách thoát ra ngoài.

- Công nghệ kiểm soát điểm dừng chính xác: Sử dụng công nghệ biến tần (VVVF) cao cấp để cabin dừng tầng cực kỳ mượt mà, độ lệch sàn không quá 5mm. Điều này giúp kiểm soát hạn chế việc cabin thang bị mắc kẹt giữa tầng, đồng thời người sử dụng, xe lăn, băng ca không bị vấp, khựng khi ra vào.

- Hệ thống giám sát thông minh từ xa (IoT): Tích hợp cảm biến AI để theo dõi tình trạng cáp tải, nhiệt độ động cơ, tốc độ đóng mở cửa... và tính năng ưu tiên khẩn cấp (Emergency Hospital Service - EHS) cho phép bỏ qua các cuộc gọi từ hành lang và cho phép thang máy đến chính xác vị trí mà nhân viên cần trong trường hợp khẩn cấp.

(4) Giải pháp tuyên truyền, phổ biến kiến thức và kỹ năng xử lý, bảo đảm an toàn khi gặp sự cố thang máy cho bác sĩ, nhân viên y tế, người sử dụng… :

Việc người sử dụng có đầy đủ hiểu biết và kỹ năng bảo vệ bản thân khi xảy ra sự cố thang máy sẽ giúp giảm thiểu đáng kể các thiệt hại. Do đó, các cơ sở bệnh viện và khám chữa bệnh có sử dụng các hệ thống thang máy cần nghiên cứu định kỳ thường xuyên phổ biến kiến thức, kỹ năng thoát hiểm thang máy cũng như tổ chức diễn tập định kỳ cho bác sĩ, nhân viên y tế, tổ kỹ thuật và bảo vệ về cách xử lý khi thang máy gặp sự cố (cách trấn an bệnh nhân, cách liên lạc với phòng điều khiển, cách sử dụng nút chuông khẩn cấp EMERGENCY).

(5) Rà soát đánh giá, thiết kế các không gian sử dụng trong bệnh viện và cơ sở khám chữa bệnh đảm bảo an toàn sự cố thang máy:

Hiện nay, qua đánh giá thực tế cũng cho thấy còn một số lượng không nhỏ các bệnh viện và cơ sở khám chữa bệnh sử dụng cơ sở vật chất có hệ thống thang máy trên cơ sở hoán cải các công trình xây dựng ban đầu có chức năng khác như (nhà ở dân cư, văn phòng cho thuê…).

Điều này dẫn đến một số bất cập trong việc tổ chức không gian chưa đáp ứng các yêu cầu đảm bảo an toàn khi có sự cố hệ thống thang máy xảy ra. Do đó, cần nhanh chóng trên khai công tác kiểm tra, rà soát cơ sở vật chất các bệnh viện và cơ sở khám chữa bệnh trên phạm vi cả nước. Kiên quyết dừng hoạt động với các cơ sở khám chữa bệnh không đủ điều kiện vận hành an toàn như:

(1) Sảnh chờ thang máy phải đảm bảo thông thoáng, đủ rộng để lưu thông các phương tiện cồng kềnh (giường bệnh, xe đẩy y tế) mà không làm tắc nghẽn lối ra vào thang máy;

(2) Thiếu hệ thống camera giám sát (CCTV) trong cabin giúp phòng điều khiển trung tâm phát hiện ngay các hành vi gây sự cố hoặc phát hiện kịp thời nếu có người sử dụng bị ngất, mất khả năng di chuyển bên trong cabin.

(3) Thiếu hệ thống biển báo trực quan, dễ hiểu, chữ kích thước lớn về tải trọng, hướng dẫn nút bấm, hướng dẫn khẩn cấp.

(4) Hệ thống nút bấm không hỗ trợ tối đa cho người khuyết tật, người già yếu tự thao tác an toàn mà không cần với hay tốn nhiều sức (lắp đặt vừa tầm với của người sử dụng và có chữ nổi Braille).