Bộ Nội vụ đề xuất đưa sàn nâng vào quy trình kiểm định

Ban hành kèm theo Dự thảo Thông tư các quy trình kiểm định đối với thang máy, thang cuốn, vận thăng thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước của Bộ Nội vụ sẽ gồm 04 quy trình kiểm định thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Nội vụ, cụ thể như sau:

- Quy trình kiểm định thang máy chở người (Ký hiệu: QTKĐ IV.1: 2026/BNV);

- Quy trình kiểm định thang máy chở hàng (Ký hiệu: QTKĐ IV.2: 2026/BNV);

- Quy trình kiểm định thang cuốn, băng tải chở người (Ký hiệu: QTKĐ IV.3: 2026/BNV).

- Quy trình kiểm định vận thăng nâng người (Ký hiệu: QTKĐ IV.4: 2026/BNV).

Trong các dự thảo quy trình kiểm định được đưa ra lấy ý kiến lần này, Quy trình kiểm định thang máy chở người là nội dung có nhiều điều chỉnh đáng chú ý, đặc biệt là đề xuất đưa thiết bị sàn nâng vào phạm vi kiểm định thang máy chở người.

Đề xuất đưa sàn nâng vào quy trình kiểm định thang máy

Theo quy định hiện hành tại Quy trình kiểm định kỹ thuật an toàn thang máy QTKĐ: 02-2021/BLĐTBXH, phạm vi kiểm định áp dụng đối với thang máy chở người hoặc chở người và hàng vận hành bằng dẫn động ma sát, cưỡng bức hoặc dẫn động thủy lực, phục vụ những tầng dừng nhất định; có cabin được thiết kế chở người hoặc người và hàng, được treo bằng cáp, xích hoặc được nâng bằng xi lanh - pít tông…

Với quy định hiện nay, các thiết bị sử dụng công nghệ dẫn động bằng trục vít me và bàn nâng/sàn nâng chưa nằm trong phạm vi kiểm định.

Tuy nhiên, một điểm đáng chú ý trong Dự thảo Quy trình kiểm định thang máy chở người QTKĐ IV.1:2026/BNV đang được lấy ý là việc cơ quan soạn thảo đề xuất mở rộng phạm vi kiểm định, cụ thể là các thiết bị dẫn động bằng trục vít me; có bàn nâng được thiết kế chở người, được nâng bằng trục vít me - đai ốc.

Cụ thể, tại Khoản 4.1, Điều 4: Thuật ngữ và định nghĩa của Dự thảo Quy trình kiểm định thang máy chở người, cơ quan soạn thảo đưa ra định nghĩa về thang máy chở người như sau:

Như vậy, so với quy định hiện hành, tại Dự thảo Quy trình kiểm định thang máy chở người đang được xin ý kiến, cơ quan soạn thảo đã bổ sung thêm công nghệ “dẫn động bằng trục vít me”; đồng thời thang máy chở người trong quy trình kiểm định có thể “có cabin hoặc bàn nâng”.

Để hoàn thiện căn cứ kỹ thuật cho việc kiểm định nhóm thiết bị này, dự thảo cũng bổ sung TCVN 6396-41:2018 về yêu cầu an toàn đối với sàn nâng vận chuyển theo phương thẳng đứng dành cho người bị suy giảm khả năng vận động.

Đồng thời, dự thảo bổ sung TCVN 5639:1991 về nghiệm thu thiết bị đã lắp đặt xong nhằm hoàn thiện cơ sở kỹ thuật phục vụ đánh giá thiết bị sau lắp đặt.

Như vậy, trường hợp Dự thảo Quy trình kiểm định thang máy chở người được thông qua, các thiết bị sàn nâng được thiết kế, lắp đặt theo tiêu chuẩn TCVN 6396-41:2018 sẽ có cơ sở để thực hiện kiểm định theo quy trình kiểm định thang máy chở người.

Đề xuất thang máy có tốc độ 0,15 m/s cần phải kiểm định

Ngoài đề xuất bổ sung sàn nâng và công nghệ dẫn động bằng trục vít me vào phạm vi kiểm định, Dự thảo Quy trình kiểm định thang máy chở người QTKĐ IV.1:2026/BNV cũng điều chỉnh quy định về tốc độ định mức của thang máy thuộc diện phải kiểm định.

Theo Quy trình kiểm định kỹ thuật an toàn thang máy QTKĐ: 02-2021/BLĐTBXH hiện hành, thang máy có tốc độ định mức nhỏ hơn hoặc bằng 0,15 m/s không thuộc phạm vi áp dụng của quy trình kiểm định.

Tuy nhiên, tại dự thảo mới, cơ quan soạn thảo điều chỉnh theo hướng chỉ loại trừ thang máy có tốc độ định mức nhỏ hơn 0,15 m/s khỏi phạm vi kiểm định.

Như vậy, điểm thay đổi nằm ở ngưỡng 0,15 m/s. Trong trường hợp dự thảo được thông qua, nhóm thang máy có tốc độ định mức bằng 0,15 m/s sẽ thuộc diện phải thực hiện kiểm định kỹ thuật an toàn.

Ngoài nội dung điều chỉnh về phạm vi áp dụng, cơ quan soạn thảo cũng bổ sung khái niệm "cơ sở sử dụng" để làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan trong hoạt động kiểm định. Cụ thể:

“Cơ sở sử dụng: Là tổ chức hoặc cá nhân quản lý, sử dụng hoặc sở hữu thiết bị, trực tiếp liên hệ, phối hợp với tổ chức kiểm định để tổ chức thực hiện kiểm định thiết bị theo quy định trước khi đưa vào sử dụng.”

Quy định cụ thể các trường hợp kiểm định bất thường thang máy

Đối với các trường hợp kiểm định bất thường, thay vì liệt kê các trường hợp được xem là “sửa chữa quan trọng” như quy định hiện hành tại QTKĐ: 02-2021/BLĐTBXH, Dự thảo Quy trình kiểm định thang máy chở người QTKĐ IV.1: 2026/BNV phân loại theo nhóm tác động:

- Thay đổi thông số kỹ thuật cơ bản;

- Thay đổi hoặc thay thế bộ phận/hệ thống an toàn quan trọng;

- Kiểm định sau sự cố, tai nạn có ảnh hưởng đến tình trạng kỹ thuật an toàn của thang máy;

- Kiểm định theo yêu cầu của cơ sở sử dụng hoặc cơ quan có thẩm quyền.

Theo đánh giá của cơ quan soạn thảo, cùng với sự phát triển của khoa học, công nghệ, nhiều loại thang máy, thang cuốn, vận thăng đã có sự thay đổi đáng kể về thiết kế, kết cấu, vật liệu chế tạo, hệ thống điều khiển và phương thức vận hành.

Đồng thời, một số tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật được viện dẫn trong các quy trình kiểm định hiện hành đã được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế, dẫn đến một số yêu cầu kỹ thuật, phương pháp kiểm tra, thử nghiệm không còn phù hợp với thực tiễn hoạt động kiểm định.

Qua quá trình triển khai thực hiện, các tổ chức kiểm định và cơ sở sử dụng thiết bị đã phản ánh một số khó khăn, vướng mắc trong việc áp dụng các quy trình hiện hành. Một số nội dung về trình tự, phương pháp kiểm định chưa được quy định đầy đủ hoặc còn có nhiều cách hiểu khác nhau, dẫn đến việc áp dụng chưa thống nhất giữa các tổ chức kiểm định…

Theo cơ quan soạn thảo, việc tiếp tục áp dụng các quy trình kiểm định hiện hành mà không được rà soát, cập nhật có thể dẫn đến sự không thống nhất trong hoạt động kiểm định giữa các tổ chức kiểm định, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý nhà nước và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn trong quá trình vận hành thiết bị.

Do đó, việc rà soát, sửa đổi, bổ sung và ban hành các quy trình kiểm định kỹ thuật an toàn lao động mới là yêu cầu khách quan, cấp thiết nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, phù hợp với sự phát triển của khoa học, công nghệ và đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong giai đoạn hiện nay.