Thang máy ở Anh không theo kịp mức độ béo phì

Theo nghiên cứu, nhiều thang máy hiện nay vẫn được tính toán sức chứa dựa trên các giả định cũ về cân nặng trung bình của hành khách. Trong khi đó, cân nặng trung bình của người trưởng thành tại Anh đã tăng đáng kể trong vài thập kỷ qua.

Nghiên cứu sử dụng ảnh chụp thông tin về giới hạn tải trọng của 112 thang máy được sản xuất trong giai đoạn 1972–2024 tại Anh, Pháp, Đức, Italy, Tây Ban Nha, Áo và Phần Lan.

Giáo sư Nick Finer, Chủ tịch Tổ chức Quốc tế về Hội chứng Prader-Willi và là tác giả chính của nghiên cứu, đã so sánh mức tải trọng trung bình tối đa cho mỗi người với cân nặng trung bình của người trưởng thành vào năm thang máy được sản xuất. Mức tải trọng này được tính bằng cách lấy tổng tải trọng cho phép chia cho số hành khách tối đa.

Kết quả cho thấy, dù cân nặng trung bình của người trưởng thành tiếp tục tăng, giới hạn tổng tải trọng của thang máy gần như không tăng kể từ khoảng năm 2004. Vào giữa thập niên 1970, nam giới Anh trung bình nặng 75 kg và nữ giới khoảng 65 kg; hiện nay các con số này đã tăng lên lần lượt 86 kg và 73 kg.

Trong giai đoạn trước đó, tải trọng tối đa tính theo mỗi hành khách từng có sự điều chỉnh. Mức này tăng từ khoảng 62 kg/người vào năm 1972 lên 75 kg/người vào năm 2002, nhìn chung phù hợp với xu hướng gia tăng cân nặng trung bình trong cùng thời kỳ.

Tuy nhiên, sau giai đoạn này, phần lớn các nhà sản xuất vẫn tiếp tục tính sức chứa thang máy dựa trên giả định mỗi hành khách nặng trung bình 75 kg. Mức này  thấp hơn khoảng 4 kg so với cân nặng trung bình thực tế của người trưởng thành hiện nay. Vì vậy, số hành khách tối đa ghi trên biển báo tại các thang máy ở Anh có thể cao hơn sức chứa phù hợp trong thực tế.

Theo Giáo sư Finer, có thể các nhà sản xuất đã chuyển từ cách tính dựa trên cân nặng sang cách tính dựa trên diện tích sàn mà một người chiếm chỗ trong cabin. Tuy nhiên, cách tính này cũng có hạn chế nếu vẫn dựa trên giả định cũ về hình dạng cơ thể.

Ông cho rằng khi tỷ lệ béo phì tăng, không chỉ cân nặng mà diện tích chiếm chỗ của người sử dụng trong cabin cũng thay đổi.

Điều này có thể dẫn đến việc sức chứa thang máy bị đánh giá cao hơn thực tế. Nếu số người thực sự có thể sử dụng cabin thấp hơn số lượng được thiết kế hoặc ghi trên biển báo, hiệu quả vận chuyển trong công trình sẽ bị ảnh hưởng. Với các tòa nhà đông người, điều này có thể làm tăng thời gian chờ và làm giảm khả năng lưu thông theo chiều đứng.

Nghiên cứu cũng đặt ra một khía cạnh xã hội đáng chú ý. Khi số hành khách tối đa được ghi trên biển báo cao hơn mức thực tế thoải mái, người có cơ thể lớn hơn có thể gặp áp lực khi sử dụng thang máy. Theo Giáo sư Finer, đây có thể trở thành một dạng phân biệt đối xử về cân nặng trong đời sống hằng ngày.

Phản hồi về kết quả nghiên cứu, bà Jane DeVille-Almond, Chủ tịch Hội Béo phì Anh, cho rằng xã hội khó có thể quay trở lại kích thước cơ thể của 50 năm trước, vì vậy các cơ sở vật chất cần được phát triển phù hợp với thế kỷ 21.

Chuyên gia dinh dưỡng Louise Payne cũng cho rằng không gian công cộng không phải lúc nào cũng được thiết kế với sự cân nhắc đến những cơ thể có kích thước lớn hơn. Theo bà, đây không chỉ là vấn đề thoải mái, mà còn liên quan đến phẩm giá, khả năng tiếp cận và sự hòa nhập.

20 triệu người Việt thừa cân, béo phì

Tại Việt Nam, thống kê cho thấy, tỷ lệ thừa cân, béo phì ở người trưởng thành tăng từ 2,3% năm 1993 lên 15% năm 2015, tức tăng gấp 7 lần chỉ trong hơn 20 năm. Tình trạng này phổ biến hơn tại khu vực thành thị, nơi lối sống ít vận động và chế độ ăn giàu năng lượng ngày càng phổ biến.

Với quy mô dân số khoảng 100 triệu người, ước tính hiện có khoảng 20 triệu người Việt Nam thừa cân, béo phì. Đáng chú ý, Việt Nam được đánh giá là quốc gia có tốc độ gia tăng béo phì nhanh nhất khu vực.