Tâm sự người làm nghề thang máy: Chọn ai?

“Em xem giúp anh, chọn bên nào được?”

Tin nhắn đến vào một buổi sáng, kèm hai báo giá thang máy gia đình. Tôi đã quen với những câu hỏi như vậy, từ khi về công tác tại Viện Kỹ thuật Ứng dụng Thang máy.

Có người hỏi về kiểm định. Có người hỏi về bảo trì. Có người phân vân giữa vài công ty cùng chào một chiếc thang cho ngôi nhà mình. Thang máy giờ không còn là thiết bị chỉ thấy ở khách sạn, bệnh viện hay tòa nhà văn phòng. Nó đã đi vào nhà dân, cùng với một thị trường mà người mua ngày càng có nhiều lựa chọn, nhưng chưa chắc có thêm nhiều thông tin minh bạch.

Hai báo giá trước mắt tôi khá giống nhau về công năng. Điều khác biệt dễ nhìn nhất nằm ở giá và xuất xứ.

Một bên ghi máy kéo Torin, tủ điện Step xuất xứ Trung Quốc, giá khoảng 330 triệu đồng.

Một bên ghi máy kéo, tủ điện “FUJI - Sản xuất tại Hàn Quốc”, giá 324,8 triệu đồng.

Chưa kịp trả lời, ông anh hỏi tôi lại nói ngay: “Bên kia Hàn Quốc, giá lại rẻ hơn. Chắc chọn bên này hợp lý hơn nhỉ?”

Tôi hiểu vì sao anh nghĩ vậy!

Trong tâm lý của nhiều người mua, một thiết bị gắn với hai chữ “Hàn Quốc” dễ tạo cảm giác yên tâm hơn một sản phẩm ghi xuất xứ Trung Quốc. Nay nó rẻ hơn 5 triệu đồng lại có tải trọng lớn hơn, sự lựa chọn dường như càng đơn giản.

Tôi làm nghề thang máy nhiều năm và đã có nhiều dịp được cử sang Hàn Quốc công tác. Trong những chuyến đi ấy, tôi từng đến nhà máy, gặp gỡ doanh nghiệp, trò chuyện với những người làm thang máy ở nước bạn.

Với máy kéo Hàn Quốc, người trong nghề có thể biết đến những cái tên như BTR Soosung, Nawootec hay HaiSung. Với thiết bị điện và điều khiển, có Samil Eltec, Daesung IDS hay Nuri Engineering.

Có thể nói rằng, Hàn Quốc có ngành công nghiệp thang máy phát triển, có những nhà sản xuất máy kéo, thiết bị điện, linh kiện thang máy được thị trường quốc tế biết đến và trở thành nhà cung ứng OEM cho nhiều hãng thang lớn trên thế giới.

Còn “FUJI - Sản xuất tại Hàn Quốc”, thú thực, tôi chưa từng có cơ hội biết đến một nhà máy sản xuất máy kéo, tủ điện mang tên như vậy tại Hàn Quốc. Và nhiều cộng sự tại Hàn Quốc của tôi cũng chỉ biết “cười, lắc đầu” khi được tôi hỏi đến.

Sự chưa biết của một cá nhân tôi, tất nhiên, không đủ để kết luận về một sản phẩm. Nhưng từng ấy là đủ để tôi không thể khuyên người quen chọn một phương án chỉ vì dòng chữ “sản xuất tại Hàn Quốc” được ghi trên báo giá.

Cabin là thứ khách hàng nhìn thấy. Giá tiền là thứ họ có thể so sánh. Nhưng phần quyết định một chiếc thang vận hành thế nào, có ổn định hay không, hay chỉ đơn giản là… Tôi có mua đúng thứ mà tôi đã trả tiền hay không lại nằm ở những bộ phận mà phần lớn người mua không thể tự kiểm tra: máy kéo, tủ điều khiển, bộ truyền động cửa, các thiết bị an toàn…

Máy kéo, tủ điện ấy do ai sản xuất? Nhà máy ở đâu? Model hàng hóa nào sẽ được giao? Số serial nào sẽ được gắn trên thiết bị? Chứng nhận xuất xứ, chứng nhận chất lượng, chứng từ nhập khẩu, tem nhãn và tài liệu kỹ thuật có tương ứng với đúng sản phẩm được lắp đặt hay không?

Một bản báo giá chưa thể trả lời hết những câu hỏi đó. Nhưng một người bán hàng minh bạch phải có khả năng trả lời.

Tôi không cho rằng thiết bị Trung Quốc tốt hơn thiết bị Hàn Quốc. Cũng không cho rằng cứ mang tên một quốc gia nào đó thì chất lượng đã được đảm bảo. Một chiếc thang máy phải được thử nghiệm, kiểm tra, đánh giá bằng cấu hình thực tế, tiêu chuẩn áp dụng,... cũng như năng lực và trách nhiệm của doanh nghiệp.

Quay trở lại câu chuyện giữa tôi và anh bạn, giữa một báo giá ghi “xuất xứ Trung Quốc” và một báo giá ghi “FUJI - Sản xuất tại Hàn Quốc” nhưng mập mờ về nguồn gốc xuất xứ, hồ sơ, giấy tờ - tôi khuyên anh lựa chọn sản phẩm Trung Quốc.

Đơn giản bởi đơn vị cung cấp dám làm thật, nói thật, đối diện xuất xứ thật!

Hai báo giá được gửi đến tôi chỉ là một câu chuyện nhỏ. Nhưng phía sau câu hỏi “chọn ai?” có lẽ là điều mà thị trường thang máy đang cần trả lời nghiêm túc hơn: Chúng ta muốn bán hàng bằng nguồn gốc thực của sản phẩm, hay bằng cảm giác mà một cái tên có thể tạo ra?

Với tôi, câu trả lời không khó.

Tôi chọn người dám nói thật mình đang bán gì.