Mogilevliftmash là một trong những doanh nghiệp cơ khí lớn của Belarus, có lịch sử nhiều thập kỷ trong lĩnh vực thiết bị nâng chuyển, thang máy và hệ thống đỗ xe tự động. Các sản phẩm của doanh nghiệp hiện được sử dụng tại Belarus, Nga, Kazakhstan, Kyrgyzstan và nhiều quốc gia thuộc khu vực Á – Âu.
Trong số các giải pháp được giới thiệu, hai sản phẩm đáng chú ý gồm hệ thống đỗ xe xoay vòng PRD-10 và hệ thống đỗ xe phụ thuộc PZ-2.
PRD-10 – Biến diện tích đỗ của 2 xe thành chỗ cho 10 xe
PRD-10 là hệ thống đỗ xe xoay vòng (Rotary Parking System) dành cho xe SUV hoặc xe du lịch cỡ lớn.
Điểm đặc biệt của giải pháp này là tận dụng tối đa không gian theo phương đứng. Trên diện tích mặt bằng chỉ khoảng 42 m² (7 m × 6 m), hệ thống có thể bố trí tới 10 xe ô tô.
Toàn bộ xe được sắp xếp trên các sàn đỗ chuyển động theo vòng tuần hoàn đứng tương tự một “bánh xe Ferris” dành cho ô tô. Khi người sử dụng yêu cầu lấy xe, hệ thống sẽ tự động đưa vị trí xe xuống tầng giao nhận.
Theo thông số của nhà sản xuất:
- Sức chứa: 10 xe SUV.
- Khối lượng xe tối đa: 2.500 kg.
- Chiều dài xe tối đa: 5.200 mm.
- Chiều rộng xe tối đa: 2.300 mm.
- Thời gian chờ lấy xe: dưới 3 phút.
- Công suất động cơ: 9,2 kW.
Đối với các đô thị như Hà Nội hoặc Thành phố Hồ Chí Minh, nơi quỹ đất ngày càng khan hiếm và giá trị đất rất cao, giải pháp này cho phép tăng gấp nhiều lần số lượng xe trên cùng một diện tích mặt bằng.
Các vị trí phù hợp gồm: Nhà phố kết hợp kinh doanh; Khách sạn nhỏ và trung bình; Bệnh viện tư nhân; Tòa nhà văn phòng quy mô vừa; Chung cư mini; Khu đất xen cài trong đô thị.
Một ưu điểm đáng chú ý khác là kết cấu dạng tháp thép độc lập, không đòi hỏi đào tầng hầm sâu hoặc thi công kết cấu ngầm phức tạp như các bãi đỗ xe truyền thống.
PZ-2 – Giải pháp đơn giản cho nhà phố và biệt thự
Nếu PRD-10 hướng tới các công trình thương mại thì PZ-2 lại phù hợp hơn với nhà ở riêng lẻ hoặc các công trình quy mô nhỏ.
Hệ thống gồm hai vị trí đỗ xe theo chiều đứng. Khi cần lấy xe phía dưới, sàn đỗ phía trên sẽ được nâng lên bằng hệ thống thủy lực.
Ưu điểm lớn nhất của PZ-2 là: Kết cấu đơn giản; Dễ lắp đặt; Không cần xây dựng hố thang; Chi phí đầu tư thấp; Có thể bố trí trong gara hiện hữu.
Trong điều kiện nhà phố tại Hà Nội và TP.HCM thường chỉ có mặt tiền từ 4–6 m, việc tăng gấp đôi số lượng xe trên cùng một diện tích mang lại hiệu quả sử dụng rất đáng kể.
Đây cũng là loại thiết bị đang được sử dụng rộng rãi tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc và nhiều quốc gia châu Âu.
Chất lượng cơ khí – Điểm mạnh của Belarus
So với các sản phẩm cùng phân khúc từ Trung Quốc, thiết bị của Belarus không phải là giải pháp có mức độ số hóa cao nhất nhưng lại nổi tiếng về độ bền cơ khí.
Belarus vốn là một trong những trung tâm công nghiệp cơ khí nặng của Liên Xô trước đây. Các doanh nghiệp tại quốc gia này có nhiều kinh nghiệm trong chế tạo máy nâng chuyển, thiết bị khai khoáng, máy kéo và các kết cấu thép chịu tải lớn.
Điều đó giúp các sản phẩm đỗ xe của Mogilevliftmash có những ưu điểm như: Kết cấu thép chắc chắn; Hệ số an toàn cao; Tuổi thọ dài; Dễ bảo trì; Phù hợp với điều kiện vận hành liên tục.
Đây là những yếu tố đặc biệt quan trọng đối với các công trình tại Việt Nam, nơi thiết bị thường phải hoạt động trong môi trường nóng ẩm và cường độ khai thác cao.
Cơ hội nội địa hóa tại Việt Nam
Một điểm đáng quan tâm là phần lớn giá trị của các hệ thống đỗ xe cơ khí nằm ở kết cấu thép và công tác chế tạo cơ khí.
Nếu được chuyển giao công nghệ phù hợp, doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể đảm nhận việc sản xuất: Khung thép chịu lực; Sàn đỗ xe; Kết cấu bao che; Hệ thống lắp dựng.
Trong khi đó các bộ phận cốt lõi như: Động cơ, Hộp giảm tốc, Tủ điều khiển, Cảm biến an toàn vẫn được nhập khẩu từ nhà sản xuất gốc.
Mô hình hợp tác này có thể giúp giảm đáng kể chi phí đầu tư, đồng thời tạo điều kiện hình thành chuỗi cung ứng thiết bị đỗ xe cơ khí trong nước.
Từ bài toán đỗ xe đến giao thông đứng
Trong nhiều năm qua, ngành thang máy Việt Nam chủ yếu tập trung vào bài toán vận chuyển con người theo phương đứng. Tuy nhiên, cùng với quá trình đô thị hóa, nhu cầu vận chuyển và lưu trữ phương tiện cá nhân trong không gian hạn chế đang trở thành một thách thức mới.
Các hệ thống đỗ xe cơ khí tự động có thể được xem là một phần mở rộng tự nhiên của lĩnh vực giao thông đứng (Vertical Transportation), nơi công nghệ nâng chuyển được ứng dụng không chỉ cho con người mà còn cho phương tiện giao thông.
Sự xuất hiện của các giải pháp như PRD-10 và PZ-2 cho thấy một hướng phát triển đáng quan tâm đối với ngành cơ khí nâng chuyển Việt Nam trong giai đoạn tới, đặc biệt trong bối cảnh các đô thị lớn đang tìm kiếm các giải pháp tiết kiệm đất đai, giảm ùn tắc và nâng cao hiệu quả sử dụng không gian.
