Sắp ra mắt Hiệp hội Chuyển đổi Xanh Việt Nam

Tại Hội nghị Thượng đỉnh Khí hậu COP26 ở Glasgow ngày 1/11/2021, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đưa ra những cam kết mang tính lịch sử đối với nỗ lực chống biến đổi khí hậu của Việt Nam.

Việt Nam đã công bố bốn cam kết trọng tâm: Đạt mức phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050; Tham gia giảm 30% phát thải khí methane toàn cầu đến năm 2030; Tăng tỷ lệ năng lượng tái tạo trong tổng cơ cấu năng lượng lên 70% vào năm 2050; Duy trì độ che phủ rừng ổn định ở mức 42%.

Hiện thực hóa cam kết Net Zero 2050

Để hiện thực hóa cam kết Net Zero, Việt Nam đã từng bước xây dựng và hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, chiến lược quốc gia và các chương trình hành động cụ thể. Một trong những bước đi đáng chú ý là việc thành lập Hiệp hội Chuyển đổi Xanh Việt Nam, tổ chức xã hội – nghề nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực môi trường, năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn và ESG.

Hiệp hội được kỳ vọng đóng vai trò hạt nhân trong việc xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp và cộng đồng thực hiện chuyển đổi xanh, thúc đẩy phát triển bền vững, qua đó góp phần giúp Việt Nam đạt mục tiêu Net Zero vào năm 2050.

Sau 6 tháng chuẩn bị, Ban Vận động thành lập Hiệp hội Chuyển đổi Xanh Việt Nam – với sự tham gia của nguyên Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Đặng Huy Đông, PGS.TS Mai Quang Vinh, TS Lê Quý Kha, chuyên gia ESG Phạm Hoài Trung… – đã hoàn tất khối lượng công việc lớn cho ngày ra mắt Hiệp hội. Đến nay, Ban Vận động đã thu hút 342 cá nhân và 108 tổ chức đăng ký tham gia, con số được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng trong thời gian tới.

Theo Giảng viên cao cấp, TS Nguyễn Thị Thanh Tâm (Học viện Hành chính Quốc gia), ngay sau khi thành lập, Hiệp hội Chuyển đổi Xanh Việt Nam cần ưu tiên công tác truyền thông và nâng cao “nhận thức xanh” trong xã hội. Các chiến dịch truyền thông về lối sống xanh, tiêu dùng bền vững, giao thông xanh cần được triển khai đồng bộ, kết hợp chặt chẽ với báo chí và mạng xã hội nhằm lan tỏa thông điệp chuyển đổi xanh đến người dân.

Bên cạnh đó, việc hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh cũng là nhiệm vụ trọng tâm. Hiệp hội cần đẩy mạnh hoạt động tư vấn, đào tạo và kết nối chuyên gia, giúp doanh nghiệp áp dụng mô hình sản xuất xanh, giảm phát thải và đáp ứng các tiêu chuẩn ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị), qua đó nâng cao năng lực hội nhập thị trường quốc tế.

Ở góc độ chính sách, Hiệp hội được kỳ vọng sẽ tham gia đề xuất, phản biện và xây dựng các chính sách, tiêu chuẩn kỹ thuật, quy chuẩn môi trường phù hợp với thực tiễn Việt Nam và thông lệ quốc tế, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho quá trình chuyển đổi xanh.

Một vấn đề quan trọng khác là phát triển nguồn nhân lực xanh. Việc phối hợp với các trường đại học, cơ sở đào tạo để xây dựng chương trình đào tạo “nhân sự xanh”, tổ chức hội thảo, tọa đàm và các chương trình nâng cao nhận thức cộng đồng được xem là nền tảng lâu dài cho chuyển đổi xanh tại Việt Nam.

Đô thị xanh và hợp tác quốc tế

Với những người đã có nhiều kinh nghiệm làm việc với các đối tác nước ngoài như nguyên Thứ trưởng Bộ Kế hoạch & Đầu tư, Viện trưởng Nghiên cứu quy hoạch và Phát triển Đặng Huy Đông, PGS.TS Mai Quang Vinh, Hiệp hội cần nhanh chóng kết nối và hợp tác quốc tế. Hiệp hội cần đóng vai trò làm cầu nối giữa Việt Nam và các tổ chức quốc tế trong lĩnh vực biến đổi khí hậu, năng lượng sạch, tài chính xanh.Tìm kiếm nguồn lực, công nghệ, kinh nghiệm từ các nước tiên tiến để áp dụng tại Việt Nam.

Trong quy hoạch đô thị, chuyển đổi xanh đang trở thành xu hướng tất yếu nhằm hướng tới phát triển bền vững, giảm phát thải và nâng cao chất lượng sống của người dân. Các giải pháp về hạ tầng xanh, tiết kiệm năng lượng và quản lý đô thị thông minh được xem là những trụ cột quan trọng trong quá trình này.

Ở lĩnh vực nông nghiệp, với gần 50 năm gắn bó với sản xuất nông nghiệp, PGS.TS Mai Quang Vinh (Viện Di truyền Nông nghiệp) – người sáng lập Liên hiệp Hợp tác xã Kinh tế số Việt Nam (VDECA) và nền tảng eGap.vn – được kỳ vọng sẽ góp phần dẫn dắt quá trình chuyển đổi sang nông nghiệp xanh, nông nghiệp carbon thấp và nông nghiệp tuần hoàn. Trong khi đó, chuyên gia ESG Phạm Hoài Trung sẽ đảm nhiệm vai trò đào tạo và tư vấn chuyên môn.

Hiệp hội Chuyển đổi Xanh Việt Nam đang đứng trước “bình minh xanh” với nhiều cơ hội song cũng không ít thách thức. Thiếu vốn đầu tư, hạn chế về công nghệ, khung pháp lý chưa hoàn thiện và thói quen sản xuất – tiêu dùng truyền thống khó thay đổi vẫn là những rào cản lớn trong quá trình chuyển đổi xanh tại Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, hai vấn đề then chốt là “truyền thông xanh” và “nhận thức xanh” cần sớm được đưa vào chương trình nghị sự của Ban Chấp hành Hiệp hội ngay sau Đại hội thành lập (ngày 28/1/2026), với Hà Nội và TP Hồ Chí Minh được xác định là những địa bàn trọng điểm.