Nidec: Bê bối hơn 1.000 vụ gian lận chất lượng sản phẩm

Tập đoàn Nidec - nhà sản xuất động cơ điện hàng đầu Nhật Bản - đang bị nghi ngờ dính líu đến hơn 1.000 trường hợp gian lận chất lượng sản phẩm. Vụ việc được xem là diễn biến mới nghiêm trọng trong chuỗi bê bối đã làm rung chuyển tập đoàn này suốt thời gian qua, sau các sai phạm kế toán kéo dài nhiều năm.

Theo thông tin Nikkei Asia đưa tin ngày 12/5/2026 vừa qua, các hành vi bị nghi ngờ bao gồm thay đổi thiết kế trái phép, chỉnh sửa quy trình sản xuất không được khách hàng phê duyệt, làm giả dữ liệu kiểm tra và ghi nhãn sai nơi sản xuất.

Nidec dự kiến thành lập một ủy ban điều tra độc lập do các luật sư bên ngoài dẫn dắt nhằm xác định nguyên nhân gốc rễ trước cuối tháng 8/2026.

Các vấn đề chất lượng nêu trên được phát hiện trong quá trình điều tra nội bộ liên quan tới các sai phạm kế toán trước đó. Các sản phẩm bị ảnh hưởng chủ yếu là động cơ dùng trong thiết bị gia dụng và linh kiện ô tô.

Những nghi vấn lần này không chỉ xuất hiện tại công ty mẹ mà còn lan rộng tới nhiều công ty con như Nidec Technomotor tại Kyoto và Nidec Instruments ở tỉnh Nagano.

Theo kết quả điều tra sơ bộ, khoảng 97% trường hợp liên quan đến việc tự ý thay đổi khuôn mẫu, quy trình sản xuất hoặc thiết kế mà không có sự đồng thuận từ khách hàng. Khoảng 3% còn lại liên quan đến nghi vấn làm giả dữ liệu thử nghiệm, dữ liệu kiểm tra hoặc ghi nhãn sai xuất xứ sản phẩm.

Dù vậy, Nidec cho biết chưa phát hiện trường hợp nào gây ảnh hưởng đến hiệu suất hay độ an toàn của sản phẩm và cũng chưa ghi nhận tai nạn liên quan đến các vấn đề chất lượng này. Công ty đã bắt đầu làm việc trực tiếp với khách hàng để giải thích và xin lỗi.

Nidec rơi vào hỗn loạn từ năm 2025 sau khi hàng loạt sai phạm kế toán bị phát hiện tại các công ty con ở châu Âu và Trung Quốc.

Ngoài ra, theo các điều tra viên độc lập, Nidec còn có nhiều vi phạm khác như nâng khống giá trị nguyên vật liệu, che giấu tổn thất, trì hoãn ghi nhận giảm giá trị tài sản và đưa các dự án khó có khả năng thực hiện vào kế hoạch bán hàng để tránh phải ghi lỗ.

Các vấn đề chất lượng mới nhất và sai phạm kế toán trước đó được cho là bắt nguồn từ văn hóa doanh nghiệp đầy áp lực do nhà sáng lập Nagamori tạo ra, với những mục tiêu tham vọng, đôi khi xa rời thực tế. Sức ép này khiến nhân viên tìm cách làm đẹp số liệu để đáp ứng kỳ vọng của lãnh đạo.

Dù chưa có bằng chứng cho thấy ông trực tiếp chỉ đạo gian lận, ủy ban kết luận Nagamori biết một số sai phạm nhưng vẫn chấp nhận xử lý “theo kế hoạch” thay vì khắc phục ngay.

Tập đoàn Nidec cho biết bê bối kéo dài này có thể khiến công ty phải ghi nhận khoản thiệt hại lên tới 250 tỷ yên, tương đương khoảng 1,6 tỷ USD, đồng thời đối mặt với nguy cơ giảm giá trị tài sản quy mô lớn, chủ yếu liên quan đến mảng kinh doanh ô tô.

Sau bê bối, nhiều lãnh đạo cấp cao của Nidec đã từ chức để nhận trách nhiệm, trong đó có Chủ tịch Hiroshi Kobe. Tập đoàn cũng tuyên bố không trả cổ tức cho năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2026.

Đáng chú ý, sau khi ông Nagamori cùng một số lãnh đạo sáng lập rời vị trí điều hành, số lượng báo cáo nội bộ liên quan đến gian lận chất lượng tăng mạnh, đặc biệt trong tháng 4/2026.

Trước quy mô quá lớn của các nghi vấn, Nidec quyết định mở rộng điều tra với sự tham gia của các cựu công tố viên, luật sư và một thẩm phán.

Họ sẽ rà soát lại các kết quả điều tra nội bộ của Nidec, đồng thời mở rộng phạm vi kiểm tra sang các nhà máy khác tại Nhật Bản và nước ngoài.