Thiết kế thang máy ứng dụng sơn mài đầu tiên tại Việt Nam

Tại tọa đàm Mở lối Nghệ thuật vào Thang máy diễn ra ngày 8/4/2026 trong khuôn khổ Triển lãm Vietnam Elevator Expo 2026 Hà Nội, thiết kế thang máy ứng dụng nghệ thuật sơn mài đầu tiên tại Việt Nam đã được giới thiệu tới công chúng. Dự án được thực hiện dưới sự định hướng của Hiệp hội Thang máy Việt Nam và triển khai bởi thương hiệu GamaLift.

Lựa chọn sơn ta - một chất liệu giàu chiều sâu của mỹ thuật Việt Nam - làm ngôn ngữ thiết kế chủ đạo, dự án thiết kế thang máy ứng dụng sơn mài đã khai thác hiệu quả đặc tính nhiều lớp, độ sâu thị giác và khả năng tương tác với ánh sáng, qua đó tạo nên những trải nghiệm thẩm mỹ mới trong không gian thang máy.

Nhóm dự án quy tụ các nghệ nhân, họa sĩ sơn mài nổi tiếng như họa sĩ Đỗ Khải, họa sĩ Trần Dân cùng đơn vị Sơn mài Đất Việt. Từ chất liệu vốn quen thuộc trong không gian trưng bày, sơn mài được nghiên cứu, chuyển hóa để phù hợp với môi trường vận hành đặc thù của thang máy, đòi hỏi sự kết hợp giữa thẩm mỹ, kỹ thuật và độ bền.

Đánh giá về dự án, ông Mã Thế Anh, Cục trưởng Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm, đánh giá cao sáng kiến của Hiệp hội Thang máy Việt Nam khi mở ra hướng tiếp cận mới, đưa nghệ thuật truyền thống Việt Nam vào các sản phẩm phục vụ đời sống như thang máy. Điều này không chỉ góp phần gia tăng giá trị thẩm mỹ, mà còn là một phương thức hiệu quả để lan tỏa văn hóa.

“Việc đưa nghệ thuật vào công trình chính là một hướng đi thiết thực, giúp nghệ thuật hiện diện trực tiếp trong đời sống hàng ngày”, ông Mã Thế Anh nhấn mạnh.

Mỗi thiết kế thang máy được Hiệp hội Thang máy Việt Nam phát triển theo hướng “may đo” độc bản, nơi vật liệu, họa tiết và bố cục không lặp lại mà gắn liền với câu chuyện riêng của từng công trình. Qua đó, thang máy không chỉ phục vụ nhu cầu di chuyển mà còn trở thành một phần của trải nghiệm sống, góp phần giúp công trình và gia chủ khẳng định dấu ấn, bản sắc cá nhân.

Chia sẻ về dự án, ông Nguyễn Hải Đức - Chủ tịch Hiệp hội Thang máy Việt Nam - cho rằng sơn mài Việt Nam sở hữu giá trị độc đáo, từ nguyên liệu tới kỹ thuật chế tác và chiều sâu thẩm mỹ. Chính sự khác biệt này khiến sơn mài không chỉ là một chất liệu nghệ thuật, mà còn là kết tinh rõ nét của bản sắc văn hóa.

Hành trình thực hiện một thiết kế thang máy nghệ thuật cũng chính là hành trình nhóm dự án cảm nhận, lắng nghe những lớp ý niệm ẩn sâu về giá trị, thông điệp mà gia chủ hay công trình muốn gửi gắm. Từ quá trình ấy, câu chuyện của công trình dần được “viết lại” bằng ngôn ngữ của ánh sáng, màu sắc và vật liệu, phản ánh đúng tinh thần và dấu ấn riêng của công trình.

Chia sẻ tại tọa đàm, ông Nguyễn Anh Minh - Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam nhận định thang máy là không gian mà mỗi người sử dụng lặp lại hàng ngày, thậm chí hàng nghìn lần trong suốt cuộc đời, nhưng thường bị xem như một không gian “vô cảm”, khép kín và thiếu trải nghiệm. Việc đưa nghệ thuật vào không gian này không chỉ làm thay đổi cảm nhận thị giác, mà còn tạo ra những trải nghiệm mới, giúp mỗi lần di chuyển trở thành một khoảnh khắc thưởng thức nghệ thuật.

Ông Nguyễn Anh Minh nhấn mạnh, đây cũng là một cách tiếp cận hiệu quả để đưa nghệ thuật đến gần hơn với công chúng, vượt ra khỏi giới hạn của bảo tàng hay phòng triển lãm. Những tác phẩm khi hiện diện trong thang máy không chỉ mang giá trị trang trí, mà còn góp phần lan tỏa giá trị văn hóa, quảng bá nghệ thuật Việt Nam đến đông đảo người sử dụng, trong nước và quốc tế.

Từ góc độ của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam – nơi lưu giữ hàng vạn tác phẩm có giá trị, trong đó có nhiều bảo vật quốc gia – ông bày tỏ mong muốn cùng đồng hành với Hiệp hội Thang máy Việt Nam trong việc lựa chọn, chuyển thể và đưa các tác phẩm nghệ thuật vào không gian thang máy, nhân giá trị phi vật thể.

Ông kỳ vọng sự kết hợp này sẽ góp phần mở rộng không gian thưởng lãm, đồng thời tạo ra những giá trị mới, đưa nghệ thuật và công nghệ cùng phát triển, không chỉ trong nước mà còn hướng tới thị trường quốc tế.

Từ những bước đi tiên phong này, Hiệp hội Thang máy Việt Nam đang từng bước định hình một hướng tiếp cận mới cho ngành thang máy Việt Nam - nơi yếu tố công nghệ, thiết kế và bản sắc nghệ thuật truyền thống có thể song hành, tạo nên những giá trị bền vững trong kiến trúc đương đại.