Nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, câu chuyện của những người làm nghề thang máy gợi mở nhiều cách khác nhau để doanh nghiệp tìm thấy chỗ đứng trên thị trường. Có người nhìn ra cơ hội trong một nhu cầu đặc biệt. Có người dành nhiều năm hoàn thiện một chi tiết cơ khí. Có người tìm về di sản để phát triển thiết kế, người khác kiên trì tiếp nhận tri thức để từng bước làm chủ công nghệ.
Xuất khẩu thường được hình dung gắn với những nhà máy lớn, nơi doanh nghiệp tự sản xuất từ linh kiện đến sản phẩm hoàn chỉnh. Trong nền kinh tế toàn cầu, cơ hội vươn xa còn đến từ khả năng thiết kế, phát triển giải pháp và tổ chức sản xuất cùng các đối tác. Một ý tưởng được theo đuổi đến cùng, một năng lực được rèn giũa đủ sâu có thể mở lối cho sản phẩm Việt.
Bán được hàng là một kết quả quan trọng. Lý do khách hàng lựa chọn còn cho biết doanh nghiệp có thể đi xa đến đâu.
Đó cũng là điều nối kết những câu chuyện dưới đây: tìm ra giá trị của mình và bền bỉ làm cho giá trị ấy trở thành lý do để khách hàng tin chọn.
Trong cuộc trao đổi với Tạp chí Thang máy, ông Nguyễn Duy Tân - Giám đốc Công ty Thang máy Sáng Nghiệp dành nhiều tâm huyết khi nói về thang máy tròn. Theo ông, dòng sản phẩm này có lượng khách hàng không lớn như các dòng thang, yêu cầu cao về kỹ thuật và thẩm mỹ. Chính đặc thù ấy khiến ông nhìn thấy một cơ hội phù hợp với năng lực và hướng phát triển của doanh nghiệp mình.
Khi nói về câu chuyện đằng sau tờ C/O “Made in Việt Nam” của chiếc thang máy tròn Việt Nam xuất khẩu sang Ấn Độ, ông Nguyễn Duy Tân tự hào khi khách hàng đã chọn sản phẩm vì giá trị kỹ thuật và công nghệ, thay vì giá rẻ.
Với người làm nghề, sự lựa chọn ấy mang một ý nghĩa lớn: những năm tháng dành tâm sức theo đuổi miệt mài đã được thấu hiểu và trân trọng, để sản phẩm mình làm ra có thể đi xa bằng chính giá trị thực.
Từ sự quan tâm đến một đơn hàng xuất khẩu cũng là quá trình học thêm cách làm mới, quy trình mới. Lần xuất khẩu chính ngạch sang Ấn Độ có nhiều thủ tục mới, buộc doanh nghiệp phải tìm hiểu đáp ứng. Yêu cầu về sự chỉn chu và hoàn thiện cũng cao hơn.
Ông Nguyễn Duy Tân chấp nhận những khó khăn ấy như một bước cần thiết để công ty trưởng thành, rồi đưa những cải thiện ấy trở lại phục vụ khách hàng Việt Nam. Cạnh tranh với sản phẩm phổ thông sản xuất hàng loạt rất khó; đáp ứng một nhu cầu riêng bằng năng lực chuyên sâu là hướng đi ông tin có thể theo đuổi.
Trong khát vọng chinh phục thị trường bằng những giá trị khác biệt, GamaLift tìm về văn hóa Việt như nguồn cội của cảm hứng sáng tạo. Từ chiều sâu di sản, doanh nghiệp mong muốn kiến tạo những sản phẩm công nghệ mang bản sắc riêng, đưa vẻ đẹp Việt bước vào đời sống đương đại và vươn tới những thị trường rộng lớn hơn.
Tinh thần ấy hiện diện trong “Vóc”, bộ sưu tập mở đầu dự án Orona × LaPass Signature. Chiều sâu của sơn mài, nét thanh nhã của hoa sen, vẻ đẹp của gốm nghệ thuật trên bảng gọi cùng tạo nên một không gian thang máy giàu bản sắc.
Những chất liệu và hình tượng quen thuộc được thể hiện qua ngôn ngữ thiết kế mới, để mỗi lần bước vào cabin là một dịp gặp gỡ di sản ngàn năm của văn hóa Việt.
Đứng sau cuộc gặp gỡ ấy là vai trò kết nối của GamaLift, đưa Tập đoàn Thang máy Orona và LaPass cùng tham gia phát triển những thiết kế thang máy mang câu chuyện riêng. Nền tảng công nghệ châu Âu kết hợp với tư duy nghệ thuật và kỹ năng chế tác Việt Nam, mở thêm khả năng biểu đạt cho chất liệu truyền thống.
Từng đường nét, bề mặt được đặt trong mối quan hệ với công năng và tổng thể kiến trúc, để vẻ đẹp trở thành một phần tự nhiên của trải nghiệm sử dụng.
Tiếp nối “Vóc”, các bộ sưu tập ứng dụng nghệ thuật khảm trai, sứ, pháp lam… sẽ mở ra những góc nhìn khác về di sản. Qua ý tưởng của nhà thiết kế và bàn tay người chế tác, mỗi chất liệu có thêm đời sống mới: hiện diện trong công trình, gần gũi với con người qua những tiếp xúc thường ngày.
Văn hóa được tiếp nối từ chính những khoảnh khắc ngắm nhìn, chạm tới và cảm nhận ấy.
Từ một không gian quen thuộc với công năng vận chuyển, GamaLift nhìn thấy cơ hội kể câu chuyện Việt bằng thiết kế và công nghệ. Ở đó, niềm tự hào về di sản đi cùng niềm tin vào sức sáng tạo hôm nay, nuôi dưỡng khát vọng đưa những sản phẩm mang dấu ấn Việt đến với thế giới.
Cùng mỗi sản phẩm đi xa là vẻ đẹp của chất liệu, sự tài hoa của người thợ và một phần văn hóa Việt được khám phá, được trân trọng.
Cũng có doanh nghiệp tìm hướng đi phát triển bằng cách thu hẹp phạm vi sản phẩm, dành sức lực và trí tuệ để làm thật tốt một phần việc.
Với Mekamic, đó là những chiếc puly và sản phẩm cơ khí chính xác - nơi tay nghề, sự kiên nhẫn và lòng tự trọng của người làm nghề được thể hiện qua từng chi tiết.
Từ những đơn hàng phục vụ ngành thang máy trong nước, sản phẩm của Mekamic đã nhận được sự tin chọn của đối tác Nhật Bản. Cái “gật đầu” ấy mang theo niềm tự hào của những người làm cơ khí: sản phẩm do bàn tay và trí tuệ của mình tạo nên đã đáp ứng được yêu cầu của khách hàng ở một thị trường mới. Từ dấu mốc này, doanh nghiệp đang tiếp tục tìm kiếm nhiều cơ hội tại những thị trường khác như Thái Lan.
Để nối dài hành trình ấy, mỗi lô hàng đều phải giữ được độ chính xác và chất lượng đã làm nên niềm tin ban đầu. Sự chăm chút bắt đầu từ phôi gang, qua từng rãnh cáp được gia công, từng kích thước lắp ghép đến công đoạn lắp ráp vòng bi.
Trong những phần việc ít được người sử dụng nhìn thấy ấy là nỗ lực hằng ngày để mỗi sản phẩm xuất xưởng đều xứng đáng với sự tin cậy đã nhận được.
“Sản phẩm tốt không tự nhiên đến với chúng ta. Đó là kết quả tích lũy từ những cải tiến từng ngày… từng ngày… Chỉ có cải tiến mới đem lại những điều tốt hơn, tích cực hơn – cả cho khách hàng và cho nhà sản xuất như chúng tôi.” - Ông Mai Mạnh Hiên, Tổng Giám đốc Công ty CP Xây lắp và Thiết bị Công nghiệp Mekamic chia sẻ.
Một chi tiết ít được người sử dụng nhìn thấy vẫn có thể là nơi doanh nghiệp xây dựng năng lực cạnh tranh.
Với ngành thang máy Việt Nam, năng lực ấy còn góp phần nâng cao khả năng nội địa hóa, mở rộng lựa chọn linh kiện trong nước. Một chiếc puly được làm tốt có thể đóng góp vào chất lượng của nhiều hệ thống thang máy.
Và quan trọng hơn, năng lực nội địa hóa cũng lớn lên từ những phần việc cụ thể ấy.
Năng lực của ngành thang máy được bồi đắp từ những chi tiết được chế tạo tốt, đồng thời từ khả năng hiểu và làm chủ cách các bộ phận vận hành cùng nhau. Từ cơ khí đến điều khiển, mỗi bước tiến đều mở thêm cơ hội để người Việt tham gia sâu hơn vào sản phẩm.
Ở lĩnh vực điều khiển, Viện Kỹ thuật Ứng dụng Thang máy (VILEA) lựa chọn hợp tác với INTEC GmbH của Đức để tiếp nhận và từng bước làm chủ công nghệ điều khiển thang máy. Việc hai bên công bố hợp tác vào tháng 4/2026 đã mở ra một quá trình cần được theo đuổi lâu dài của ngành thang máy Việt Nam.
Giải pháp tủ điện VILEA-INT đưa tham vọng đó vào một sản phẩm cụ thể, sử dụng nền tảng truyền thông mở CANopen-Lift, giúp kỹ thuật viên có thể tích hợp thiết bị từ nhiều nhà cung cấp khác nhau. Cấu trúc ấy mở thêm nhiều lựa chọn khi sửa chữa, nâng cấp thang máy, đồng thời tạo điều kiện để kỹ sư thực hành xây dựng cấu hình và từng bước tham gia thiết kế, kiểm soát hệ thống.
Với một chiếc thang cần được bảo trì, sửa chữa và nâng cấp trong nhiều năm, năng lực hiểu hệ thống điều khiển là cơ sở để phục vụ khách hàng lâu dài. Người kỹ thuật phải xác định được nguyên nhân lỗi, đánh giá sự tương thích của thiết bị và tìm phương án phù hợp với từng công trình.
Mỗi vấn đề được giải quyết cũng là một lần tri thức tiếp nhận trở thành kinh nghiệm của đội ngũ trong nước, cho thấy chúng ta đang tham gia sâu đến đâu vào công nghệ thang máy.
Theo VILEA, giải pháp VILEA-INT đã được ứng dụng tại Bệnh viện Hữu Nghị và khu công nghiệp luyện kim Formosa. Một nơi đòi hỏi phục vụ với tần suất cao, một nơi đặt thiết bị trong môi trường công nghiệp khắc nghiệt. Những công trình ấy đưa tri thức tiếp nhận vào phép thử thực tế, nơi đội ngũ phải vận dụng điều đã học để giải quyết từng vấn đề cụ thể.
Hành trình làm chủ công nghệ cần nhiều hơn một lễ ký kết hay một sản phẩm được đưa ra thị trường, mà đó là đào tạo, thử nghiệm và những lần hiệu chỉnh. Thành quả đáng quý là sau mỗi dự án, người kỹ sư Việt có thể nhận thêm một yêu cầu, giải thêm một bài toán và tự tin hơn với quyết định của mình.
Bốn hướng đi cho thấy doanh nghiệp Việt có nhiều cách tham gia, chinh phục thị trường thang máy: đáp ứng một nhu cầu đặc biệt, phát triển thiết kế mang bản sắc, chuyên sâu vào linh kiện hay tiếp nhận tri thức để từng bước làm chủ hệ thống điều khiển. Mỗi lựa chọn xuất phát từ một năng lực khác nhau, nhưng đều đòi hỏi doanh nghiệp hiểu rõ giá trị mình có thể mang lại cho khách hàng.
Có lẽ, hành trình đi xa của sản phẩm Việt bắt đầu từ đó - từ lúc doanh nghiệp nhận ra giá trị mình có thể đóng góp và đủ tâm huyết để nuôi dưỡng nó đến cùng. Để khi một sản phẩm bước vào công trình, đến với một thị trường mới, điều được đón nhận còn là trí tuệ, bản sắc và niềm tin vào những người đã làm nên nó.
