Thế nào là một chiếc thang máy chất lượng?

Nếu ngược lại, chúng ta đang xả rác.

Bài học nhãn tiền về sữa giả, thực phẩm chức năng giả… mà chúng ta được biết thời gian qua đã khiến người tiêu dùng bàng hoàng, bức xúc về chất lượng sản phẩm. Tuy không ảnh hưởng “kinh hoàng” như các loại thực phẩm hay tân dược, những chiếc thang máy “kém chất lượng” cũng đang tiềm ẩn những nguy cơ khôn lường.

Vậy, thế nào một chiếc thang máy chất lượng?

Khái niệm về chất lượng.

“Chất lượng là sự phù hợp với nhu cầu” - theo Giáo sư Mỹ Joseph M.Juran

“Chất lượng là sự phù hợp với các yêu cầu hay đặc tính nhất định” - theo Giáo sư Philip B Crosby.

“Chất lượng là sự thỏa mãn nhu cầu thị trường với chi phí thấp nhất” - theo Giáo sư Nhật Bản – Ishikawa.

Đó là một vài định nghĩa từ một số chuyên gia chất lượng. Trong mỗi lĩnh vực khác nhau, với mục đích khác nhau, có quan điểm về chất lượng khác nhau. Trong hệ thống quản lý chất lượng của tổ chức tiêu chuẩn quốc tế ISO - Tiêu chuẩn ISO 9000:2015, chất lượng được định nghĩa là “Mức độ của một tập hợp các đặc tính vốn có của một đối tượng đáp ứng các yêu cầu”.

Nhìn chung, chất lượng là khái niệm đặc trưng cho khả năng thỏa mãn nhu cầu của khách hàng. Sản phẩm nào không đáp ứng được nhu cầu người mua thì bị coi là kém chất lượng cho dù công nghệ sản xuất có tốt đến đâu.

Từ cách tiếp cận này, có thể bàn sâu hơn về chất lượng của thang máy.

Bảy đặc tính của thang máy

Cần tiếp cận thang máy như một phương tiện vận tải phục vụ con người, lấy con người làm trung tâm. Như vậy, chúng phải có các đặc điểm sau:

1. An toàn (Safeness): Tất nhiên, đây là yêu cầu thiết yếu đầu tiên.

2. Tốc độ và khả năng phục vụ (Immediacy): Tốc độ di chuyển và thời gian chờ thang là yếu tố quan trọng đối với một phương tiện vận tải. Thang máy cần đáp ứng nhu cầu di chuyển, đặc biệt trong các tòa nhà cao tầng có mật độ người sử dụng lớn.

3. Thuận tiện (Convenience): Có thể sử dụng dễ dàng và thoải mái bởi một người sử dụng có năng lực bình thường.

4. Tiện nghi (Comfortability): Con người cần có trải nghiệm di chuyển tiện nghi trong buồng cabin, chuyển động của nó không gây ra rung lắc hoặc tiếng ồn nào khiến hành khách lo lắng, và có thể lên xuống thoải mái.

5. Kinh tế (Efficiency): Hiệu quả kinh tế của thang máy liên quan đến chi phí đầu tư ban đầu và chi phí vận hành. Chi phí đầu tư ban đầu là chi phí sản xuất và lắp đặt. Chi phí vận hành có thể được chia thành chi phí điện năng cần thiết cho hoạt động của thang máy và chi phí bảo trì, sửa chữa và nâng cấp cần thiết để duy trì các chức năng hoạt động của chúng.

6. Độ tin cậy (Credibility): Độ tin cậy của thang máy có liên quan đến sự cố của nó. Thời gian ngừng sử dụng thang máy do hỏng hóc có thể coi là gây tổn hại lớn đến sự thuận tiện của người sử dụng, và nếu nó bị hỏng khi đang di chuyển, có nguy cơ tai nạn rất lớn, vì vậy, nó cũng liên quan đến an toàn. Độ tin cậy này cũng được thể hiện ở tỷ lệ hỏng hóc của thang máy.

7. Môi trường (Environmental): Đặc tính môi trường đề cập đến khả năng thang máy hoạt động ổn định ngay cả khi điều kiện môi trường thay đổi hoặc bất lợi, như nhiệt độ, độ ẩm, độ rung, không khí (bụi, khói), hóa chất, điện và từ tính.

Bên cạnh đó, trong xu hướng phát triển bền vững hiện nay, yếu tố môi trường còn được xem xét dưới góc độ toàn bộ vòng đời của thang máy – từ thiết kế, lựa chọn vật liệu, sản xuất, lắp đặt, vận hành đến tháo dỡ và tái chế. Xu hướng này gắn với các giải pháp thiết kế xanh, tiết kiệm năng lượng và giảm tác động môi trường, đồng thời phù hợp với các tiêu chuẩn công trình xanh như LEED hoặc BREEAM.

Chất lượng thang máy

Chất lượng thang máy gắn liền với các đặc tính đã nêu ở trên. Có thể hiểu đơn giản, một chiếc thang máy chất lượng là thang máy duy trì được các đặc tính đó một cách ổn định và phù hợp trong suốt quá trình vận hành.

Tuy nhiên, việc hình thành và duy trì các đặc tính này không chỉ phụ thuộc vào bản thân thiết bị mà còn phụ thuộc vào toàn bộ chuỗi giá trị tạo nên hệ thống thang máy.

Nói cách khác, chất lượng thang máy thường được xem xét qua ba yếu tố chính: chất lượng sản xuất, chất lượng lắp đặt và chất lượng bảo trì.

Chất lượng sản xuất là chất lượng đạt được trong quá trình thiết kế và sản xuất các bộ phận khác nhau trước khi lắp đặt thang máy. Vì tất cả các bộ phận của thang máy đều được sản xuất tại nhà máy nên chất lượng của các bộ phận đó phải được kiểm soát chặt chẽ. Trên thực tế, các bộ phận này được vận chuyển đến công trình để lắp đặt nên nếu chất lượng kém trong quá trình sản xuất sẽ ảnh hưởng đến quá trình lắp đặt tại hiện trường.

Chất lượng lắp đặt: Lắp đặt và căn chỉnh chính xác các bộ phận thang máy tại hiện trường là nhiệm vụ hoàn thiện một chiếc thang máy. Ngay cả khi chất lượng của các bộ phận là tốt nhất, nếu việc lắp đặt không được thực hiện chính xác, cho dù chất lượng sản xuất tốt đến đâu cũng sẽ vô ích.

Nói cách khác, chất lượng tốt nhất trong quá trình lắp đặt là duy trì chất lượng sản xuất.

Đối với các sản phẩm công nghiệp nói chung, chất lượng được xác định trong quá trình sản xuất, nhưng chất lượng thang máy được xác định trong quá trình lắp đặt.

Chất lượng bảo trì: Chất lượng thành phẩm của thang máy phụ thuộc vào thiết kế, chất lượng sản xuất và chất lượng lắp đặt, nhưng “điểm chạm” chất lượng trong quá trình sử dụng hàng ngày mà người dùng cảm nhận rõ nhất chính là chất lượng bảo trì.

Bởi lẽ, bảo trì quyết định tình trạng vận hành thực tế của thang máy: thang có êm ái hay không, có thường xuyên gặp sự cố hay phải dừng sửa chữa hay không. Vì vậy, đối với người sử dụng, chất lượng bảo trì thường là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp và rõ rệt nhất đến cảm nhận về chất lượng thang máy.

Tựu chung, nếu một trong ba yếu tố – sản xuất, lắp đặt hoặc bảo trì – có chất lượng thấp, thì chất lượng thang máy mà người dùng cảm nhận được cũng sẽ bị giới hạn bởi chính mắt xích yếu nhất đó, như được mô tả trong hình minh họa cho bài viết.

Cũng giống như bài viết này: có thể nó được viết với nhiều tâm huyết, nhưng cuối cùng liệu nó có mang lại giá trị cho người đọc hay không mới là điều quan trọng.

Hy vọng rằng bài viết này sẽ không bị… chuyển vào thùng rác.

Ghi chú: Bài viết có sử dụng tư liệu từ Tài liệu đào tạo của Trung tâm Đào tạo thang máy thuộc Hiệp hội Thang máy Việt Nam.